Người uỷ quyền – người đại diện

dilbert-principal-agentNgười uỷ quyền – người đại diện

Principal – Agent

® Giải Nobel: ARROW, 1972 – MIRRLEES, 1976 – SIMON, 1978

Một doanh nghiệp tuyển dụng một cán bộ không biết được, lúc kí hợp đồng lao động, nỗ lực mà người này sẽ thực sự bỏ ra cho công việc. Doanh nghiệp sẽ muốn động viên cán bộ này có “nỗ lực tối ưu”. Một doanh nghiệp trong thế độc quyền muốn bán cho người tiêu dùng một sản phẩm mà không biết được những đặc điểm của người này sẽ muốn áp dụng một sự “phân biệt tối ưu”. Doanh nghiệp tuyển dụng nhân viên ở thế có thông tin không hoàn hảo về những hành động có thể của người này (còn được gọi là tình thế với rủi ro đạo đức). Doanh nghiệp bán một sản phẩm ở thế có thông tin không đầy đủ về những đặc điểm của người tiêu dùng vốn có ích để doanh nghiệp điều chỉnh giao dịch (tình thế còn được gọi là lựa chọn nghịch). Trong thực tiễn, thường tác động của hai kiểu thông tin không đối xứng này trộn lẫn nhau. Dưới đây chúng tôi sẽ xem xét riêng biệt mỗi kiểu nhằm làm nổi lên những mất mát về phúc lợi có thể qui được cho mỗi kiểu thông tin không đối xứng. Để làm việc này chúng tôi sẽ giới hạn ở trường hợp một quan hệ hợp đồng giữa một người uỷ quyền đề nghị cho một người đại diện, người đại diện này có thể chấp nhận (hay từ chối) hợp đồng và thực hiện những điều khoản của hợp đồng đó. Nằm ở trung tâm của một quan hệ người uỷ quyền – người đại diện có một sự xung đột quyền lợi được thể hiện bằng sự khác biệt giữa những hàm mục tiêu và được củng cố bởi thông tin không hoàn hảo của các bên tham gia. Như thế hợp đồng là kết quả của một lựa chọn phức tạp.

https://drive.google.com/file/d/0B-C_kXiZMy6UalNSVGVOT0tEeHc/preview

▶ ASPREMONT C. d’ & GERARD-VARET L.-A., “Incentives and Incomplete Information”, Journal of Public Economic, 1979, vol. 11,p. 25-45; “Linear Inequality Methods to Enforce Partnerships under Uncertainty: An Overview”, Games and Economic Behavior, 1998, vol. 25, p. 311-336. – ARROW K. J., “Uncertainty and the Welfare Economics of Medical Care”, American Economic Review, 1963, vol. 53, p. 941-973. – BARON D. & MYERSON R., “Regulating a Monopolist with Unknown Costs”, Econometrica, 1982, vol. 53, p. 911-930. – BERNHEIM B. D. & WHINSTON M.-D., “Common Agency”, Econometrica, 1986, vol. 54, p.923-942. – FREIXAS X., GUESNERIE R. & TIROLE J., “Planning under Incomplete Information and the Ratchet Effect”, Review of Economic Studies, 1985, vol. 52, p. 173-192. – GREEN J. & LAFFONT J.-J., Incentives in Public Decision Making, Amsterdam, North-Holland, 1979. – GRIBBARD A., “Manipulation for Voting Schemas”, Econometrica, 1973, vol. 41, p. 587-601. – GROSSMAN S. J. & HART O. D., “An Analysis of the Principal-Agent Problem”, Econometrica, 1983, vol. 51, p. 7-45. – GROVES T., “Incentives in Teams”, Econometrica, 1979, vol. 41, p. 617-631. – GUESNERIE R. & LAFFONT J.-J., “A Complete Solution to a Class of Principal-Agent Problem with an Application to the Control of a Self-managed Firm”, Journal of Public Economics, 1984, vol.25, p. 329-369. – HARRIS M. & RAVIV A., “Some Recent Results on Incentive Contracts with Applications to Education and Employment, Heath insurance and Law Enforcement”, American Economic Review, 1978, vol. 68, p. 20-30; “Optimal Incentive Contracts with Imperfect Information”, Journal of Economic Theory, 1979, vol. 20, p. 231-259; HOLMSTRÖM B., “Moral Hazard and Observability”, Bell Journal of Economics, 1979, vol. 10, p. 74-91; “Moral Hazard in Teams”, Bell Journal of Economics,1982, vol. 13, p. 314-340. – HOLMSTRÖM B., & MILGROM P.,”Agregation and Linearity in the Provision of Intertemporal Incentives”, Econometrica, 1987, vol. 55, p. 303-329. – JEWITT J., “Justifying the First-Order Approach to Principal-Agent Problem”, Econometrica, 1988, vol. 56, p. 1177-1190. – JULLIEN B., “Participation Constraints in Adverse Selection Models”, IDEI-Document de Travail, 1997, 67. – MASKIN E. & RILEY J., “Monopoly with Incomplete Information”, Rand Journal of Economics, 1984, vol. 15, p. 171-196. – MASKIN E. & TIROLE J., “The Principal-Agent Relationship with an Informed Principal, I: Private Values”, Econometrica, 1990, vol. 58, p. 379-510; “The Principal-Agent Relationship with an Informed Principal, II: Common Values”, Econometrica, 1990, vol. 60, p.1-42. – MCAFFEE & MCMILLAN J. P., “Auctions and Bidding”, Journal of Economic Literature, 1987, vol. 25, p. 699-738; “Multidimensional Incentive Compatibility and Mechanism Design”, Journal of Economic Theory, 1988, vol. 46, p. 335-354. – MILGROM P., “Good News and Bad News: Representation Theorems and Applications”, Bell Journal of Economics, 1981, vol. 12, p. 380-391. – MIRRLEES J., “An Exploration in the Theory of Optimal Income Taxation”, Review of Economic Studies, 1971, vol. 38, p. 175-208; “Notes on Welfare Economics, Information and Uncertainty”, trong BACH M., MCFADDEN D. & WU S. (chủ biên), Essays on Economic Behavior Under Uncertainty, North Holland, 1974; “The Theory of Moral Hazard and Unobservable Behavior”, Mimeo, Nufield College, Oxford University, 1975. – MUSSA M. & ROSEN S., “Monopoly and Product Quality”, Journal of Economic Theory, 1978, vol. 18, p. 301-317. – MYERSON R. B., “Incentive Compatibility and the Bargaining Problem”, Econometrica, 1979, vol. 47, p. 61-73; “Optimal Auction Design”, Mathematical of Operations Research, 1981, vol. 6, p. 58-73; “Optimal Coordination Mechanisms in Generalized Principal-Agent Problem”, Journal of Mathematical Economics, 1982, vol. 10, p. 67-81; “Mechanism Design by an Informed Principal”, Econometrica, 1983, vol. 51, p. 1767-1797. – ROCHET J. C., “The Taxation Principle and the Multi-time Hamilton-Jacobi-Equation”, Journal of Mathematical Economics, 1985, vol. 14, p. 113-128. – ROGERSON W., “The First-Order Approach to the Principal-Agent Problem”, Econometrica, 1985a, vol. 53, p. 1357-1368; “Repeated Moral Hazard”, Econometrica, 1985b, vol. 53, p. 69-76. – SHAVELL S., “Risk Sharing and Incentives in the Principal and Agent Relationship”, Bell Journal of Economics, 1979, vol. 10, p. 55-73. – SIMON H., “A Formal Theory of the Employment Relationship”, Econometrica, 1953, vol. 19, p. 293-305. – SPENCE A. M. & ZECKHAUSER R., “Insurance, Information and Individual Action”, American Economic Review, 1971, vol. 63, p. 134-139. – STIGLITZ J. E., “Risk, Incentives and the Pure Theory of Moral Hazard”, The Geneva Papers on Risk and Insurance, 1983, vol. 8, p. 4-33. – WILSON R. J., “The Theory of Syndicates”, Econometrica, 1969, vol. 36, p. 119-132; “Design of Efficient Trading Procedures”, trong FRIEDMAN et al. (chủ biên), Double Auction Market, Addison-Wesley, 1993.

Louis-André GERARD-VARET

Giám đốc nghiên cứu Trường cao đẳng nghiên cứu các khoa học xã hội (EHESS)

Nguyễn Đôn Phước dịch

Nguồn: Dictionnaire des sciences économiques, sous la direction de Claude Jessua, Christian Labrousse, Daniel Vitry, PUF, Paris, 2001

® Doanh nghiệp; Động viên; Hợp đồng; Thông tin không đối xứng.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s