Sự sôi sục các sáng kiến là lý do để hy vọng

Edgar Morin: “SỰ SÔI SỤC CÁC SÁNG KIẾN LÀ LÝ DO ĐỂ HY VỌNG”

Edgar Morin – Nhà xã hội học, triết học và sử học.

Trước phiên bản thứ hai của “Những ngày dành cho những kiểu cách khác để làm kinh tế” được tạp chí Alternatives Economiques tổ chức ở Dijon ngày 24 và 25 tháng 11, chúng tôi đã có một cuộc trò chuyện với Edgar Morin, nhà xã hội học, triết học và nhà tư tưởng về sự phức hợp. Edgar Morin, năm nay đã 96 tuổi và là người từng tham gia kháng chiến (chống Đức Quốc Xã), kêu gọi chúng ta kháng cự chống lại những thế lực phá hủy đang đe dọa hành tinh của chúng ta bằng cách dựa trên những thế lực tích cực được những người đang thực thi những sáng kiến và những cuộc thử nghiệm ở cấp độ địa phương thể hiện. Tiếp tục đọc

Advertisements

Hồ sơ Monsanto, chiến dịch có tổ chức để đầu độc dư luận xung quanh vụ việc glyphosate

“HỒ SƠ MONSANTO”, CHIẾN DỊCH CÓ TỔ CHỨC ĐỂ ĐẦU ĐỘC DƯ LUẬN XUNG QUANH VỤ VIỆC GLYPHOSATE

Báo “Le Monde” vạch trần cách thức tập đoàn hùng mạnh của Mỹ đã cho đăng những bài viết do các nhân viên của họ cùng viết và được các nhà khoa học ký tên để chống lại những thông tin tố cáo độc tính của chất glyphosate.

LE MONDE | 04.10.2017

Stéphane Foucart và Stéphane Horel

hinhdaubai
Một kho chứa những chai Roundup – glyphosate – ở Zarate, Argentina, tháng 5 năm 2014 ALVARO YBARRA ZAVALA / GETTY IMAGES

Các bản ghi nhớ mang tính chiến lược, các email, các hợp đồng bí mật… “Hồ sơ Monsanto” tiếp tục cung cấp những bí mật nhỏ và lớn. Sau tập một với các bài viết được đăng vào tháng 6 vừa qua, báo Le Monde đã một lần nữa tiếp tục lao vào điều tra hàng chục ngàn trang tài liệu nội bộ mà tập đoàn khổng lồ về hoá chất nông nghiệp đã buộc phải công bố công khai, tiếp theo sau các thủ tục tố tụng pháp lý ở Hoa Kỳ.

Ở Hoa Kỳ, Monsanto bị các nguyên đơn, ngày càng tăng nhiều, khởi kiện – giờ đây đã lên đến 3.500 người –, là những nạn nhân hoặc thân nhân của những nạn nhân đã chết vì chứng ung thư Non-Hodgkin, một dạng hiếm của ung thư máu, mà nguyên nhân được họ gán cho việc tiếp xúc với chất diệt cỏ glyphosate. Chất diệt cỏ này, được bán trên thị trường vào năm 1974, đặc biệt dưới tên gọi Roundup, đã trở thành sản phẩm bán chạy nhất trên thế giới, vì là chất phụ trợ thiết yếu mà các loại hạt giống biến đổi gen chịu đựng được. Monsanto nhờ đó mà đã làm giàu. Nhưng với giá nào?

Trong đợt công khai hoá mới nhất về “hồ sơ Monsanto”, được giải mật vào mùa hè năm 2017, vén lên bức màn bí mật về một hoạt động mà cho đến giờ chưa từng được biết đến của công ty đa quốc gia: ghostwriting – theo nghĩa đen là “bài viết ma”.

Được coi như là một hình thức gian lận khoa học nghiêm trọng, cách làm này, đối với một công ty, quy lại là hành động như một “tác giả ma”: trong khi chính những nhân viên của công ty soạn thảo các bài viết và bài nghiên cứu, thì các nhà khoa học, không có bất kỳ mối quan hệ phụ thuộc nào với công ty, là những người đứng tên ký lên các bài ấy, và như vậy mang uy tín về sự nổi danh của mình vào các bài được đăng. Tất nhiên là các nhà khoa học này được trả thù lao cho dịch vụ “tẩy rửa” quý giá này các thông điệp của ngành công nghiệp. Trong vòng bảo mật lớn nhất, Monsanto đã sử dụng đến các chiến lược trên. Tiếp tục đọc

GS Hoàng Tụy – Một nhà toán học và giáo dục lớn của Việt Nam

Giáo sư Hoàng Tụy 90 tuổi

GS HOÀNG TỤY – MỘT NHÀ TOÁN HỌC VÀ GIÁO DỤC LỚN CỦA VIỆT NAM

Nguyễn Xuân Xanh

Hoàng Tụy (1927-)

Lời nói đầu. Giáo sư Hoàng Tụy vừa tròn 90 tuổi ngày 7 tháng 12. Mười năm trước, 2007, chúng tôi đã làm một số Kỷ yếu công phu và dạt dào tình cảm để mừng Giáo sư 80 tuổi với sự đóng góp của trên 40 trí thức trong và ngoài nước, do nhà xuất bản Tri Thức và Cty Văn hóa Phương Nam phát hành. Tôi xin đăng lại bài viết của tôi (nằm ngoài Kỷ yếu) được rút ngắn để mừng Giáo sư. Kính chúc Giáo sư sức khỏe và hạnh phúc. Tôi hy vọng quyển Kỷ yếu quý báu này sẽ được tái bản để phục vụ bạn đọc vào dịp GS tròn 90 tuổi. NXX (Dec 2017)

Hãy hết lòng với khoa học, trong khó khăn hãy vươn lên, người trí thức không thể sống hèn.

Con người không có cảm xúc, không rung động, vô cảm trước mọi việc thì không thể làm được bất cứ việc gì.

Nếu có ai hỏi tôi biện pháp gì đột phá có thể nâng cao chất lượng đại học Việt Nam, tôi không chút ngập ngừng trả lời ngay đó là: Sửa đổi chế độ lương cực kỳ phi lý, bất công, vô hiệu quả.

Hoàng Tụy

Ngày 7 tháng 12 năm 2007 kỷ niệm đúng 80 năm tuổi của GS Hoàng Tụy. Ông là hậu duệ của cụ Hoàng Diệu bất khuất. Sinh nhật thượng thọ của Ông là một sự kiện đáng ghi nhớ cho giới làm toán việt nam, cho những người có lòng yêu khoa học, chân lý và quan tâm đến những vấn đề giáo dục sôi bỏng của đất nước, tuy rằng chắc Ông không muốn nghĩ như thế. Ông vốn là con người khiêm tốn giản dị, không muốn được người khác ca ngợi. Ca ngợi bây giờ đây đã bị lạm phát, nên ông lại càng không muốn thấy ca ngợi. Nhưng tôi phải viết đôi điều. Tiếp tục đọc

Lực phản xạ và khó cưỡng hướng đến châu Á của Hoa Kỳ

LỰC PHẢN XẠ VÀ KHÓ CƯỠNG HƯỚNG ĐẾN CHÂU Á CỦA HOA KỲ

Jean-Raphaël Chaponnière

CHINA-US-DIPLOMACY
Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt tay người tương nhiệm Trung Quốc Tập Cận Bình tại buổi ký kết các hợp đồng khủng tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh vào ngày 9 tháng 11 năm 2017. (AFP PHOTO / Fred Dufour)

Nguyên thủ các nước của APEC nhóm họp tại Đà Nẵng vào hôm thứ Năm, 9 tháng 11. Diễn đàn Hợp tác kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương tập hợp các nền kinh tế, chứ không phải các nước bên bờ Thái Bình Dương. Sự phân biệt tinh tế này cho phép Đài Loan tham gia cùng với Trung Quốc, Brunei, Canada, Indonesia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, New Zealand, Philippines, Singapore, Thái Lan và Hoa Kỳ. Khi tổ chức hội nghị thượng đỉnh APEC lần đầu tiên tại thành phố Seattle vào năm 1993, Tổng thống Bill Clinton đã cảnh báo các nước châu Âu rằng nếuĐại thị trường” được tạo lập vào năm trước đó trở thành mộtpháo đài”, thì nước Mỹ sẽ ngả sang châu Á. Hai mươi năm sau, Barack Obama áp dụng chiến lượcxoay trục sang châu Á”, sau đó bị Donald Trump bỏ rơi: ông chủ mới của Nhà Trắng đã từ chối phê chuẩn Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương, TPP, vào ngày nhậm chức của mình, ngày 20 tháng 1 năm 2017. Hôm chủ nhật 03 tháng 11, ông tuyên bố sẽ bay đến Ấn Độ-Thái Bình Dương”. Hai thế kỷ giao dịch thương mại với nước ngoài của Mỹ cho thấy xu hướng có tính phản xạ hướng đến châu Á của Hoa Kỳ bắt đầu từ ngày giành được độc lập và rằng, trước sự trỗi dậy của các đối thủ, người Mỹ đều có những phản ứng tương tự. Tiếp tục đọc

Bất ổn tiềm ẩn của bất bình đẳng

BẤT ỔN TIỀM ẨN CỦA BẤT BÌNH ĐẲNG

Kaushik Basu

Ngày nay, bất bình đẳng toàn cầu hiện ở mức độ bằng với mức ở thời điểm gần đây nhất là cuối thế kỷ 19 – và vẫn còn tiếp tục gia tăng. Khi các hậu quả tác động lên địa chính trị, gây xói mòn sự ổn định, điều cần thiết là phải tạo ra luật lệ mới, hệ thống phân phối lại, và hơn thế, các thỏa thuận toàn cầu cũng không còn là vấn đề đạo đức nữa, mà ngày càng là vấn đề mang tính sống còn.

New York – Ngày nay, bất bình đẳng toàn cầu hiện ở mức độ bằng với mức ở thời điểm gần đây nhất là cuối thế kỷ 19 – và xu hướng vẫn còn tiếp tục tăng. Tình trạng này ngày càng đi cùng với tâm trạng bị tước bỏ quyền lợi vốn nuôi dưỡng sự tha hoá và giận dữ, thậm chí là sản sinh ra tinh thần dân tộc chủ nghĩa và bài ngoại. Khi mọi người đấu tranh để giữ miếng bánh ngày càng thu nhỏ của họ, nỗi lo lắng của họ đã mở ra tương lai chính trị cho những người cơ hội theo chủ nghĩa dân túy, gây nên các cú sốc tác động vào quá trình hình thành trật tự thế giới. Tiếp tục đọc

Hồ sơ Monsanto, cuộc chiến thông tin

“HỒ SƠ MONSANTO”: CUỘC CHIẾN THÔNG TIN

Để cứu vãn glyphosate, Monsanto tấn công vào cơ quan phòng chống ung thư của Liên Hợp Quốc, cơ quan đã xếp sản phẩm hàng đầu của công ty vào loại các chất gây ung thư. Phần hai cuộc điều tra của chúng tôi.

LE MONDE | 19. 06. 2017

Stéphane Foucart và Stéphane Horel

hinh dau bai
Ở Argentina, nước sản xuất đậu nành lớn thứ 3 trên thế giới, việc sử dụng thuốc trừ sâu đang lan rộng, như ở các khu vực thuộc tỉnh Santiago del Estero. ALVARO YBARRA ZAVALA

Doanh nghiệp đã hứa rằng glyphosate là chất “vô hại còn hơn cả muối ăn, nhưng đó là trong quảng cáo. Glyphosate, chất diệt cỏ được sử dụng nhiều nhất trên hành tinh, là thành phần chính của sản phẩm chủ lực của doanh nghiệp, Roundup, mà dựa vào đó họ đã xây nên mô hình kinh tế, sự giàu có và danh tiếng của mình, được thương mại hóa từ hơn bốn mươi năm qua và đã trở thành sản phẩm bán chạy nhất với sự phát triển của hạt giống biến đổi gen được gọi là “Roundup ready, trong thực tế là chất gây ung thư. Tiếp tục đọc

Bốn đối tượng của Lịch sử khoa học (1750)

d’Alembert (1717-1783)

BỐN ĐỐI TƯỢNG CỦA LỊCH SỬ KHOA HỌC (1750)

Tác giả: Jean Le Rond d’Alembert*
Người dịch: Nguyễn Văn Khoa

Lịch sử tổng quát và luận chứng của khoa học và kỹ thuật bao gồm bốn đối tượng sau: những hiểu biết, những ý kiến, những tranh luận, và những sai lầm của chúng ta.

Như lịch sử của những hiểu biết, lịch sử khoa học cho ta thấy sự phong phú, đúng hơn nữa, sự nghèo nàn thực sự của chúng ta. Một mặt, nó hạ nhục con người bằng cách trỏ vào sự ít ỏi của những hiểu biết mà hắn có; mặt khác, nó khuyến khích và nâng cao, hay ít ra là an ủi con người, bằng cách triển khai những ứng dụng đa tạp mà hắn đã có thể thực hiện từ một lượng nhỏ các ý niệm rõ ràng và chắc chắn.

Như lịch sử của những ý kiến, lịch sử khoa học cho ta thấy, hoặc bởi nhu cầu thiết yếu, hoặc có khi chỉ vì nôn nóng, con người đã thế chân cái thật bằng cái có thể là thật, với nhiều mức độ thành công khác nhau, như thế nào. Nó cho ta thấy, bằng cách nào, những gì lúc đầu chỉ là cái có xác suất xảy ra, sau đó đã trở thành cái có thật, nhờ được thiết kế lại, đào sâu thêm, và hầu như là được thanh lọc qua bao công trình nghiên cứu liên tục suốt nhiều thế kỷ. Nó cung cấp cho sự minh mẫn, của chúng ta và của con cháu đời sau, những sự kiện để xác minh, những quan điểm cần theo đuổi, những phỏng đoán để đào sâu, những hiểu biết phôi thai cần cải tiến. Tiếp tục đọc