Hai nhà kinh tế đối mặt với những thách thức của biến đổi khí hậu (2): Các chính sách khí hậu ở cấp độ quốc gia và khu vực

Tiếp theo bài 1 – Vấn đề biến đổi khí hậu và cách nhìn vấn đề của các nhà kinh tế:

CÁC CHÍNH SÁCH KHÍ HẬU Ở CẤP ĐỘ QUỐC GIA VÀ KHU VỰC

Trong một thời gian dài, khi các cá nhân hoặc doanh nghiệp thải khí nhà kính trong khí quyển, họ không phải trực tiếp trả một chi phí nào cả: thải khí là miễn phí. Tuy nhiên, vấn đề khí thải nhà kính có một chi phí đối với tập thể: nó góp phần làm tăng nồng độ [cacbon] trong khí quyển, và bản thân các nồng độ [cacbon] này góp phần làm thoái hóa khí hậu. Khi một tác nhân không trực tiếp thanh toán các chi phí mà hoạt động của nó đã gây ra cho xã hội, thì các nhà kinh tế nói đến yếu tố ngoại ứng”.

Câu hỏi mà các nhà kinh tế đặt ra khá đơn giản: làm thế nào để điều chỉnh hệ thống giá cả sao cho nó phản ánh tốt hơn chi phí của tình trạng sử dụng mạnh mẽ cacbon đối với xã hội chúng ta? Chúng ta có thể xem xét ba giải pháp dưới đây.

Thứ nhất, việc quy định hoá: Nhà nước có thể ban hành các quy định để ngăn chặn một số tác nhân thải khí nhà kính. Chính thông qua các quy định, ví dụ, mà cơ quan công quyền đã đấu tranh chống lại những lượng khí thải chịu trách nhiệm về lỗ thủng của tầng ozone (khí chlorofluorocarbons).

Kế đến là thuế cacbon. Thuế có một hiệu lực chủ yếu: nó khiến các cá nhân và các doanh nghiệp tiến hành tất cả các biện pháp cắt giảm khí thải có chi phí đơn vị, ở cận biên, thấp hơn mức thuế suất được áp dụng, và được thực hiện một cách phi tập trung. Chúng ta có thể dựa vào một thuế suất tối ưu: đó là thuế suất phản ánh chính xác giá trị những thiệt hại đã gây ra cho môi trường do lượng khí thải nhà kính. Mức thuế tối ưu này – mức thuế làm cho các tác nhân phải nội hiện hóa hoàn toàn chi phí của các ngoại ứng gây ra cho xã hội – được gọi là thuế Pigouvian”, được đặt theo tên của nhà kinh tế học người Anh, người đã đề xuất khái niệm đó, Alfred Pigou. (Tuy nhiên, cần lưu ý đến những khó khăn của việc tính toán một thuế suất như vậy, bởi nó phụ thuộc vào lộ trình hay “con đường” trong tương lai, bởi vì các thiệt hại từ lượng khí thải phụ thuộc chặt chẽ vào lộ trình đó.)

Cuối cùng, cơ quan công quyền có thể phân bổ các quyền, và cho phép các tác nhân chia sẻ các quyền đó. Giải pháp này, dựa trên các công trình của nhà kinh tế học người Mỹ Ronald Coase, được thể hiện, trong khuôn khổ cuộc chiến chống lại sự biến đổi khí hậu, bằng việc phân bổ các hạn ngạch khí thải và thành lập các thị trường trên đó những hạn ngạch đó có thể được giao dịch. Một hạn ngạch khí thải tượng trưng cho quyền phát tán một khối lượng khí nhà kính nhất định. Thành lập một thị trường giấy phép có nghĩa là xác định một sản phẩm mới (quyền thải một tấn khí nhà kính), quyết định số lượng các quyền khí thải cho các tác nhân (trên thị trường sơ cấp) và cho phép giao dịch các quyền khí thải (trên thị trường thứ cấp). Xin lưu ý rằng, cũng giống như đối với thuế, số lượng giấy phép được cấp phát vào mỗi thời điểm cũng đòi hỏi một hình ảnh đúng đắn của lộ trìnhphải tuân thủ. Tiếp tục đọc