Laffont Jean-Jacques, Tirole Jean

A Theory of Incentives in Procurement and RegulationLaffont Jean-Jacques, Tirole Jean

A Theory of Incentives in Procurement and Regulation

Cambridge (Mass.), The MIT Press, 1993

Một lí thuyết động viên cho các chính sách mua sắm công cộng và qui định hóa là đỉnh điểm của mười năm nghiên cứu về một cách tiếp cận mới trong kinh tế học về sự quy định hóa và những mua sắm công cộng. Năm 1988, Jean Tirole công bố một tổng hợp tuyệt vời những tiến bộ, đạt được nhờ việc vận dụng lí thuyết trò chơi, trong tổ chức công nghiệp (Tirole, 1988). Kinh tế học về sự quy định hóa và những mua sắm công cộng, theo một nghĩa nào đó, là sự nối dài của tổ chức công nghiệp trong kinh tế học công cộng. Chuyên ngành này nghiên cứu sự can thiệp của các cơ quan công quyền vào sự tổ chức công nghiệp của nền kinh tế. Cũng như tổ chức công nghiệp đã được lí thuyết trò chơi biến đổi một cách sâu sắc, kinh tế học về sự quy định hóa và những mua sắm công cộng được lí thuyết hợp đồng, “đứa con tinh thần” của lí thuyết trò chơi biến đổi.

Trong lí thuyết hợp đồng, chủ đề trung tâm là thông tin không đối xứng giữa người ủy quyền (principal) và người đại diện (agent). Chính vì thế mà lí thuyết này thường được gọi dưới tên tổng quát hơn là kinh tế học thông tin*. Người ủy quyền đề nghị một hợp đồng với người đại diện cho mình, được giả định là có thông tin tốt hơn người ủy quyền trên một điểm thiết yếu của hợp đồng này. Để là tối ưu, hợp đồng này phải tính đến một cách rõ ràng những biện pháp động viên người ủy quyền trong việc tận dụng thông tin của mình. Ví dụ, trong kinh tế học về sự quy định hóa, người ủy quyền là người ra quy định và người đại diện là doanh nghiệp bị quy định ràng buộc. Doanh nghiệp có thông tin tốt hơn về năng lực sản xuất (ví dụ, các chi phí) của mình. Vai trò của người ra quy định là thiết kế một hợp đồng cho phép tối thiểu hóa chi phí sản xuất của sản phẩm bị quy định hóa. Tiếp tục đọc

Jean Tirole: “Kinh tế học để cải thiện phúc lợi chung”

CONGRES EUROPEEN ECONOMIEJean Tirole: “Kinh tế học để cải thiện phúc lợi chung”

PTKT: Nhân dịp Jean Tirole trở thành chủ nhân giải kinh tế học của Ngân hàng Thụy Điển để tưởng nhớ Alfred Nobel, PTKT đăng lại dưới đây bài phỏng vấn của Nicolas Chevassus-au-Louis trên nguyệt san La Recherche, năm 2007, số 414. Ngoài ra, PTKT cũng đăng một bài phỏng vấn khác tại đây và một bài tóm tắt sự nghiệp của ông tại đây.

Bạn đọc quan tâm có thể tìm hiểu thêm về các công trình của khôi nguyên giải năm nay tại: http://marginalrevolution.com/marginalrevolution/2014/10/2014-nobel-laureates-in-economics-are-jean-tirole.html

Khi kinh tế học gặp tâm lý học, hẹn hò với khoa học thần kinh và nuôi dưỡng mình bằng xã hội học, thì đó là một môn học đã ra khơi. Đối với Jean Tirole, huy chương vàng CNRS (Trung tâm nghiên cứu quốc gia), đây là lúc để nắm sát hơn nữa hiện thực của “con người kinh tế” trong xã hội.

Kinh tế học công nghiệp, những quy định đối với các ngành công nghiệp mạng như viễn thông, hệ thống ngân hàng, kinh tế môi trường, thị trường lao động, sự hình thành các hiện tượng bong bóng đầu cơ … Ông đã nghiên cứu rất nhiều chủ đề vô cùng khác nhau. Vậy điểm chung trong tất cả các nghiên cứu đó là gì?

Jean Tirole: Điểm chung nằm trong phương pháp, trong các khái niệm và những điểm quy chiếu lí thuyết tham khảo lý thuyết: một mặt đó là lý thuyết trò chơi[1]; và mặt kia đó là lý thuyết thông tin[2]. Trong 30 năm qua, hai lý thuyết đó đã làm thay đổi sâu sắc kinh tế học, cho phép mô hình hóa tinh tế hơn các lựa chọn của các tác nhân kinh tế. Từ cá nhân đến nhà nước, mỗi tác nhân đều có thể được coi là một đấu thủ trong một trò chơi, đưa ra quyết định trên cơ sở dự đoán quyết định của các đấu thủ khác và trên cơ sở thông tin mà mình có được. Và những quyết định đó có thể được hình thức hóa bằng các mô hình toán học.

  Tiếp tục đọc

“Không nên xem cạnh tranh là một tôn giáo”

Jean Tirole has won the Nobel prize for economics.PTKT: Nhân dịp Jean Tirole trở thành chủ nhân giải kinh tế học của Ngân hàng Thụy Điển để tưởng nhớ Alfred Nobel, PTKT đăng lại dưới đây bài phỏng vấn của Xavier de la Vega trên Nguyệt san Sciences Humaines, số 189, tháng giêng 2008. Ngoài ra, PTKT cũng đăng một bài phỏng vấn khác tại đây và một bài tóm tắt sự nghiệp của ông tại đây.

Bạn đọc quan tâm có thể tìm hiểu thêm về các công trình của khôi nguyên giải năm nay tại: http://marginalrevolution.com/marginalrevolution/2014/10/2014-nobel-laureates-in-economics-are-jean-tirole.html

Kinh tế học công nghiệp mới nghiên cứu chiến lược các doanh nghiệp cũng như việc điều tiết sự cạnh tranh. Trò chuyện với Jean Tirole, nhà kinh tế, huy chương vàng của CNRS năm 2007.

Có thể cáo buộc công ti Microsoft đã lạm dụng vị thế khống chế không? Các nhà cung cấp dịch vụ điện thoại di động có vi phạm những nguyên lí của cạnh tranh bằng những cách thực hành câu kết không? Cung cấp một khuôn khổ lí thuyết để trả lời kiểu câu hỏi trên chính là lí do tồn tại của kinh tế học công nghiệp mà Jean Tirole, huy chương vàng của CNRS năm 2007, là một trong những đại diện người Pháp nổi tiếng nhất. Tiếp nối những tác giả được giả Nobel 2007 là Leonid Hurwicz, Eric Maskin – người hướng dẫn luận án của ông ở MIT – và Roger Myerson[1], nhà kinh tế ở Toulouse đã góp phần đổi mới kinh tế học công nghiệp bằng cách du nhập lí thuyết trò chơi và lí thuyết thông tin. Những đổi mới này lật đổ hai tiên đề mấu chốt của lí thuyết kinh tế: cạnh tranh hoàn hảo và thông tin hoàn hảo. Làm được như thế, “kinh tế học công nghiệp mới” đã cho phép kéo lí thuyết đến gần với những được thua cụ thể nhất. Jean Tirole và các nhà kinh tế của TSE (Toulouse-Sciences Économiques), do ông lãnh đạo, và của IDEI (Viện kinh tế học công nghiệp), mà ông là giám đốc khoa học, quan tâm đến chiến lược các doanh nghiệp của nền kinh tế mới cũng như đến sự điều tiết cạnh tranh, những lĩnh vực mà họ được Ủy ban châu Âu thường xuyên tham khảo.

Tác giả của những đóng góp đáng kể trong những lĩnh vực đa dạng như tài chính, lí thuyết tổ chức hay truyền thông, Jean Tirole còn tham gia vào sự phát triển gần đây của tâm lí học kinh tế, một trường nghiên cứu xét lại một tiên đề khác nữa của lí thuyết kinh tế: Homo oeconomicus. Tiếp tục đọc

Jean Tirole, người được giải Nobel và nhà sư phạm

Jean TirolePTKT: Nhân dịp Jean Tirole trở thành chủ nhân giải kinh tế học của Ngân hàng Thụy Điển để tưởng nhớ Alfred Nobel, PTKT đăng lại dưới đây bài của bloger Alexandre Delalgue tóm tắt sự nghiệp của ông. Ngoài ra, PTKT cũng đăng hai phỏng vấn Tirole, một của Nicolas Chevassus-au-Louis trên nguyệt san La Recherche, năm 2007, số 414 tại đây và một của Xavier de la Vega trên Nguyệt san Sciences Humaines, số 189, tháng giêng 2008 tại đây.

Jean Tirole, người được giải Nobel và nhà sư phạm

Jean Tirole, giải Nobel kinh tế năm 2014, trước tiên là một người lao động cật lực. Gần 200 công trình đăng trên các tạp chí quốc tế, hơn mười quyển sách, nhà đồng sáng lập cùng với Jean-Jacques Laffont – một tác giả sớm qua đời – và điều khiển Trường kinh tế Toulouse (TSE), giáo sư ở Hoa Kì lẫn ở Pháp, … Ít nhà nghiên cứu nào có khả năng làm một khối lượng lớn công việc đến thế. Vì vậy, khó mà mô tả và tóm tắt đơn giản sự nghiệp của ông.

Một nhà kĩ sư kinh tế

Jean Tirole là hậu duệ của một truyền thống đặc biệt Pháp, truyền thống kĩ sư-kinh tế. Ngay từ thế kỉ XIX, những kĩ sư như Jules Dupuit hay Antoine-Augustin Cournot phát triển một cách tiếp cận kinh tế học dựa trên việc áp dụng toán học. Những biểu đồ cung và cầu làm sinh viên ngày nay thích thú có từ thời đó. Có thể gắn kết cha con Walras và ngay cả những tác giả Pháp khác được giải Nobel kinh tế sau này (Gérard Debreu năm 1983 và Maurice Allais năm 1988) với cách tiếp cận trên mà ta có thể gọi là cách tiếp cận “toán học xã hội”.

Nhà kĩ sư xã hội Pháp là người dựa trên việc nắm vững toán học khi đề cập những vấn đề xã hội, vận dụng khoa học “thuần túy” để giải quyết những vấn đề xã hội. Có một liều lượng chủ nghĩa gia trưởng trong cách nhìn sự vật như thế: nhà kĩ sư-kinh tế theo kiểu Pháp là người vượt qua những cách biệt chính trị, tự đặt mình ở vị trí nhà kĩ trị sáng suốt, đứng trên mọi cuộc tranh chấp nhằm cung cấp một tầm nhìn duy lí có tác dụng giảm nhiệt – ngôn ngữ toán học là công cụ của việc hạ nhiệt này, vừa giới hạn sự hiểu biết chỉ trong một giới tinh hoa vừa né tránh khẩu ngữ vốn có thể chuyển tải quá nhiều lửa. Tiếp tục đọc