Các mô hình kinh tế có thật sự trung tính về mặt ý thức hệ không?

CÁC MÔ HÌNH KINH TẾ CÓ THẬT SỰ TRUNG TÍNH VỀ MẶT Ý THỨC HỆ KHÔNG?

Bernard Guerrien

Nhà nghiên cứu kinh tế thuộc SAMM (Statistique appliquée et modélisation multidisciplinaire) của Centre d’économie de la Sorbonne

hinhdaubai

Tóm tắt

Những mô hình kinh tế, kể cả các mô hình sử dụng toán học không thể thoát khỏi hệ tư tưởng – những tin tưởng tiên nghiệm của các tác giả của chúng. Điều này không có gì là sai trái, trừ phi một số những mô hình này được trình bày, dù có ý thức hay không, một cách sai lạc để biện minh cho những tin tưởng ấy. Như thế hệ tư tưởng lấn át lí trí. Nhiều thời gian và năng lượng đã bị phung phí trong việc thiết kế các mô hình trên, vốn là nguồn gốc của những lẫn lộn hơn là của sự tiến bộ của tri thức. Tiếp tục đọc

Advertisements

Các con đường tơ lụa mới tới đâu rồi, nói một cách chính xác?

CÁC CON ĐƯỜNG TƠ LỤA MỚI TỚI ĐÂU RỒI, NÓI MỘT CÁCH CHÍNH XÁC?

Jean-Raphaël Chaponnière

Các quan chức Iran hoan nghênh chuyến tàu lửa đầu tiên nối Trung Quốc với Iran từ con đường tơ lụa cũ vào ngày 15 tháng 2 năm 2016 tại ga đường sắt Tehran (Ảnh: AFP PHOTO / STRINGER)

Vào năm 2013, Tập Cận Bình đã công bố ở Kazakhstan “phiên bản đường bộ” của “Các con đường tơ lụa mới” (“Vành đai”). Vài tháng sau, ông trình bày “phiên bản đường biển” (“Con đường”) ở Jakarta. Kể từ khi có những tuyên bố đó, tên gọi tắt bằng tiếng Anh đã biến đổi. Đầu tiên, là OBOR (ký hiệu những chữ đầu của One Belt One RoadMột vành đai, một con đường), tên gọi này quá tập trung vào lợi ích của Trung Quốc và, đối với những kẻ độc mồm, cụm từ OBOR được dịch thành “Our Bulldozers, Our Rules [Xe ủi đất của chúng tôi, luật chơi của chúng tôi]”. Vì thế, Bắc Kinh đã chuyển dần sang một tên gọi khiêm tốn hơn Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI, Belt and Road Initiative). Có giá trị đối với tất cả các phương thức – đường sắt, hàng hải, đường bộ, kỹ thuật số và hàng không – BRI phát triển dọc theo hai trục, mỗi trục có các biến thể khác nhau. Trục thứ nhất đi qua Trung Á và đi tiếp đến châu Âu, qua Nga hoặc qua Iran, và đồng thời với Tuyến đường phía Bắc (Bắc cực). Trục thứ hai chia thành ba hành lang (Pakistan đến cảng Gwadar, Miến Điện đến cảng Kyaukphyu, Lào đến Singapore), và được mở rộng bằng một tuyến đường biển đến Piraeus, để từ đó tiếp tục đến Trung Âu. BRI không giới hạn ở các cơ sở hạ tầng mà còn kết hợp xây dựng các khu công nghiệp, nhà máy sản xuất điện và thậm chí cả các dự án khách sạn. Tiếp tục đọc

Lào trở thành một cực địa chiến lược chủ yếu của Các con đường tơ lụa mới

LÀO TRỞ THÀNH MỘT CỰC ĐỊA CHIẾN LƯỢC CHỦ YẾU CỦA “CÁC CON ĐƯỜNG TƠ LỤA MỚI”

Eric Mottet

hinhdaubai
Thủ tướng Lào Thongloun Sisoulith (trái) cùng với người đồng cấp Trung Quốc Lý Khắc Cường tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh vào ngày 28 tháng 11 năm 2016. (Ảnh: AFP PHOTO / THOMAS PETER)

Năm 2017 đánh dấu sự hội nhập đầy đủ và toàn diện của Lào vào “Các con đường tơ lụa mới”, điều mà chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mong muốn. Một cuộc hội nhập được cụ thể hóa bằng việc khởi công xây dựng hành lang Đông Dương nối Trung Quốc với Thái Lan thông qua ngã Lào. Được công bố và hoãn lại nhiều lần từ năm 2010, dự án xây dựng tuyến đường sắt Côn Minh-Boten- Luang Prabang-Vientiane đã được khởi công. Tuyến đường này dài 414 km, sẽ có 32 nhà ga (trong đó có 21 nhà ga sẽ đi vào hoạt động khi khánh thành tuyến đường), 75 đường hầm (198 km) và 167 cây cầu (62 km) trên tuyến đường trực tiếp đến Bangkok, qua ngã Nong Khai ở Thái Lan, nơi sẽ phát triển cùng với Lào một mạng lưới đường sắt qua hai dự án ở vùng Đông Bắc. Tuyến đường này cũng sẽ đi qua Kuala Lumpur và Singapore, nhờ việc xây dựng một TGV [tàu sắt cao tốc] giữa hai thành phố. Sau khi hoàn thành, tuyến Côn Minh-Vientiane sẽ cho phép vận chuyển hành khách và hàng hóa trong 6-7 giờ, trong khi hiện tại phải mất nhiều ngày nếu đi bằng đường bộ. Tiếp tục đọc

Chủ nghĩa đế quốc chủ nợ của Trung Quốc

CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC CHỦ NỢ CỦA TRUNG QUỐC

Brahma Chellaney

Giống như các cường quốc đế quốc châu Âu từng sử dụng ngoại giao pháo hạm, Trung Quốc đang sử dụng các khoản nợ chính phủ để khuất phục các nước khác theo ý muốn của mình. Như việc Sri Lanka giao hải cảng chiến lược Hambantota cho thấy những nước bị vướng vào sự lệ thuộc nợ nần với đế quốc khổng lồ mới có nguy cơ mất cả tài nguyên thiên nhiên lẫn chủ quyền thực sự của mình.

BERLIN – Tháng này [tháng 12/2017], khi không thể trả được khoản nợ nặng nề mà họ đã vay từ Trung Quốc, Sri Lanka đã chính thức giao hải cảng chiến lược Hambantota của mình cho nước khổng lồ châu Á. Đây là một sự thâu tóm lớn trong Sáng kiến ​​vành đai và con đường (BRI) của Trung Quốc – mà Chủ tịch Tập Cận Bình gọi là “dự án của thế kỷ” – và là bằng chứng về mức độ hiệu quả của chính sách ngoại giao bẫy nợ của Trung Quốc. Tiếp tục đọc

Châu Á bảo vệ dữ liệu cá nhân như thế nào?

CHÂU Á BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN NHƯ THẾ NÀO?

Emmanuel Pernot

hinhdaubai
Để bảo vệ dữ liệu cá nhân, Trung Quốc mong muốn thiết kế những luật khắt khe hơn so với Mỹ, nhưng nhẹ hơn so với châu Âu. (Nguồn: South China Morning Post)

Liệu châu Á sẽ chọn mô hình của châu Âu hay của Mỹ? Ở châu Âu, Quy định chung về bảo vệ dữ liệu (GDPR, General Data Protection Regulation) sẽ được áp dụng từ ngày 25 tháng 5 tới. Ở Hoa Kỳ, các vụ bê bối liên quan đến việc bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày càng nhiều. Trong khi nhiều nước châu Á tự đặt mình là những nhà vô địch tương lai về việc xử lý Dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, thì việc bảo vệ dữ liệu cá nhân ở đó có tiến triển không? Tiếp tục đọc

Có nên sợ trí tuệ nhân tạo?

CÓ NÊN SỢ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO?

Jean Gabriel Ganascia

Gần đây, nhà vật lí nổi tiếng người Anh Stephen Hawking lo sợ rằng việc phát triển một trí tuệ hoàn toàn nhân tạo có nguy cơ dẫn đến sự diệt vong của nhân loại. Những người khác có một nhận định tích cực hơn, như kĩ sư Raymond Kurzweil, ông tin rằng có thể sớm tải ý thức con người lên máy tính. Sự rạn nứt nghiêm trọng làm biến đổi nhân loại này được nhà nghiên cứu Jean-Gabriel gọi là “Điểm kì dị của công nghệ” (Singularité technologique/Technological singularity)[*] và bác bỏ nó trong cuốn sách Le Mythe de la Singularité (Seuil, 2017) [Huyền thoại về điểm kì dị]. Theo ông, nếu có lo ngại về trí tuệ nhân tạo thì đó không phải là do những mối nguy hiểm mà – được giả định nhưng không có chứng cứ – trí tuệ nhân tạo sẽ gây ra cho nhân loại, mà đúng hơn là do các ứng dụng hiện tại của nó trong xã hội của chúng ta.hinhdaubai

sachParis Innovation Review Trong cuốn sách có tựa đề Le Mythe de la Singularité, ông nêu rõ sự khác biệt giữa trí tuệ nhân tạo với tư cách là một lĩnh vực khoa học và trí tuệ nhân tạo mạnh đặt nền tảng cho những người bênh vực khái niệm “điểm kì dị của công nghệ”. Sự khác biệt này đóng vai trò quan trọng như thế nào? Tiếp tục đọc

Dự án luật về ba đặc khu Vân Đồn, Văn Phong và Phú Quốc là phản ánh chính sách phát triển công nghiệp không chiến lược của Việt Nam

Quy hoạch dự kiến đặc khu kinh tế Vân Đồn (Nguồn Quangninh.vn)

DỰ ÁN LUẬT VỀ BA ĐẶC KHU VÂN ĐỒN, VĂN PHONG VÀ PHÚ QUỐC LÀ PHẢN ÁNH CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP KHÔNG CHIẾN LƯỢC CỦA VIỆT NAM

Vũ Quang Việt

Hiện nay Quốc hội đang bàn về dự án Luật về ba đặc khu Vân Đồn, Văn Phong và Phú Quốc, còn tôi lại đang viết bài đánh giá về chính sách phát triển công nghiệp của Việt Nam mà tôi tạm gọi là chính sách phát triển không chiến lược. Vì thấy Quốc hội hiện nay có vẻ muốn thông qua nên tôi thấy cần đưa ra vài kết quả có liên quan trong bài đang viết, hy vọng Quốc hội tạm dừng việc thông qua để nghiên cứu và trao đổi thêm về mặt lợi hại, ít nhất là về mặt kinh tế. Đơn giản là để đưa đến quyết định nghiêm chỉnh, bất cứ một dự án luật nào về kinh tế, cơ quan đề xuất mà ở đây là Bộ Kế hoạch Đầu tư cũng phải trình bày cho dân đánh giá định lượng lợi và hại về mặt kinh tế. Điều này không thấy có. Tiếp tục đọc