Khi kinh tế học phát triển được thử thách trên thực địa

KHI KINH TẾ HỌC PHÁT TRIỂN ĐƯỢC THỬ THÁCH TRÊN THỰC ĐỊA

PTKT: Hôm nay, giải khoa học kinh tế để tưởng nhớ Nobel của ngân hàng Sveriges Riskbank được trao cho ba nhà kinh tế Abhijjt Banergie, Esther Duflo và Michael Kremer vì “cách tiếp cận thực nghiệm của họ để giảm bớt nghèo khổ trên toàn cầu”.

PTKT đăng lại dưới đây bài phỏng vấn năm năm trước đây (và được cập nhật hôm nay) Esther Duflo, nhà nữ kinh tế thứ hai và là khôi nguyên trẻ tuổi nhất vào lúc được giải này.

_________

Giáo dục, tín dụng nhỏ, chính sách y tế, … 

Làm thế nào kiểm định thật sự hiệu quả của một chính sách công? Esther Duflo trình bày những nguyên lí của phương pháp thực nghiệm được bà tinh chỉnh trên thực địa ở nhiều nơi trên thế giới.

Esther Duflo, sinh năm 1972, cựu sinh viên Trường đại học sư phạm Paris (ENS) và tiến sĩ kinh tế, hiện là giáo sư kinh tế học phát triển tại đại học MIT, đồng sáng lập và giám đốc Abdul Latif Jameel Poverty Action Lab. Năm 2010 bà được giải John Bates Clark của Hội kinh tế Mĩ dành cho nhà kinh tế làm việc ở Hoa Kì dưới 40 tuổi, và giải Calgo-Armengol về những đóng góp của bà cho lí thuyết và sự hiểu biết các cơ chế tương tác xã hội.

Trong cuộc trò chuyện dưới đây, Esther Duflo đề cập lại cách tiếp cận “ngẫu nhiên” trong kinh tế học, bản chất những dự án đã tiến hành và cách quản lí chúng; bà cũng trả lời những băn khoăn mà đôi lúc một cách tiếp cận như thế gợi lên.

Esther Duflo là nhà kinh tế phát triển tại đại học Masachussets Insititute of Technology. Tháng giêng 2009, bà giảng dạy chuyên ngành “Kiến thức chống nghèo khó” tại Pháp quốc học viện. Là nhà đồng sáng lập tổ chức Abdul Latif Jameel Poverty Action Lab, bà bảo vệ việc tiến hành thử nghiệm in vivo (trong cuộc sống) trong kinh tế. Theo khuôn mẫu của những thử nghiệm lâm sàng được tiến hành trong các “khoa học cứng”, các thí nghiệm ngẫu nhiên này có những lợi thế nhất định, đặc biệt là trong việc kiểm tra các tham số có thể làm chệch việc phân tích các cơ chế được nghiên cứu. Tuy nhiên các thử nghiệm này cũng đặt ra những vấn đề đạo đức và khoa học luận.

Florian Mayneris

Phó giáo sư kinh tế học tại Đại học công giáo Louvain (Bỉ)

Đánh giá các chính sách phát triển

Bà là nhà kinh tế phát triển, giáo sư môn Kiến thức chống nghèo khó tại Pháp quốc học viện, nơi bà trình bày các nghiên cứu đang tiến hành về kinh tế học phát triển. Thế nào là phương pháp thực nghiệm, hay như bà gọi là những thử nghiệm ngẫu nhiên? Tiếp tục đọc

Advertisements

Lực lượng hàng hải và hải quân Trung Quốc + Trung Quốc đã trở lại hàng đầu sâu khấu thế giới như thế nào

LỰC LƯỢNG HÀNG HẢI VÀ HẢI QUÂN TRUNG QUỐC: 70 NĂM VÀ CUỐI CÙNG CŨNG NẰM Ở TRUNG TÂM CỦA SỨC MẠNH

Igor Gauquelina

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình duyệt binh danh dự Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) ngay trước khi lên boong tàu khu trục hạm Xining 117 của Trung Quốc để kỷ niệm 70 năm ngày thành lập PLA vào ngày 23 tháng 4 năm 2019, ngoài khơi cảng Thanh Đảo. (Nguồn: SCMP)

Một đoàn tàu sắt chở đầy binh bính. Vào hôm thứ ba vừa qua, ngày 1 tháng 10, Bắc Kinh đã kỷ niệm ngày mà Mao Trạch Đông, từ ban công Thiên An Môn, đã tuyên bố sự ra đời của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đó là sự kiện 70 năm về trước tại Bắc Kinh. Về phần mình, lực lượng Hải quân của Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA) đã kỷ niệm ngày thành lập lực lượng Hải quân vài tháng trước đó. Trong sương mù dày đặc, ở vùng biển Hoàng Hải. Tiếp tục đọc

Chính sách ngoại giao xã hội của các công ty đa quốc gia

CHÍNH SÁCH NGOẠI GIAO XÃ HỘI CỦA CÁC CÔNG TY ĐA QUỐC GIA

Trong khi một hiệp ước quốc tế về trách nhiệm xã hội của các công ty đa quốc gia đang được đàm phán ở Liên Hiệp Quốc, Marieke Louis cho thấy các công ty đã thâm nhập vào các vũ đài của sự cai trị thế giới như thế nào và làm nổi bật những quan hệ đôi chiều giữa các Nhà Nước và các công ty đa quốc gia.

Tiểu luận này là một trích đoạn của cuốn sách “Quyền lực của các công ty đa quốc gia” do Marieke Louis và Christian Chavagneux làm chủ biên, sẽ được xuất bản vào ngày 10/10/2018 trong Bộ Sưu Tập PUF/Vie des Idées.

Marieke Louis[i]

Marieke Louis
Susan Strange (1923-1998)

Thoạt nhìn, bàn về chính sách ngoại giao của các công ty đa quốc gia có vẽ là nghịch lý. Thật vậy, ngoại giao thường được xem như là một lĩnh vực dành riêng cho Nhà Nước. Nhưng, cũng như Susan Strange đã cho thấy rõ trong những công trình nghiên cứu tiên phong của mình trong lĩnh vực kinh tế học chính trị quốc tế, chính trị không phải là (thậm chí chưa bao giờ là) một hoạt động chỉ dành cho những người đại diện chính thức mà thôi[1]. Cũng như biết bao tổ chức phi chính phủ khác, các công ty đã trở thành những tác nhân không thể tránh trong sự định hình chính sách ngoại giao của các Quốc Gia và các định chế cai trị thế giới[2]. Như vậy, thì hoạt động chính trị này (của các công ty) là những hoạt động nào, và trong khuôn khổ này, thì quan hệ giữa các công ty và các Quốc Gia là như thế nào?

Trong tiểu luận này, chúng tôi sẽ đề cập đến một khía cạnh ít được nghiên cứu về hoạt động quốc tế của các công ty đa quốc gia, mà chúng tôi gọi là “ngoại giao xã hội”. Thuật ngữ nay chỉ toàn bộ những hoạt động được các công ty khởi sự trong lĩnh vực điều tiết xã hội những hoạt động kinh tế của họ: đó là những cuộc đàm phán về các điều kiện lao động của các nhân viên của họ, hay gần đây, những cuộc tranh luận về trách nhiệm xã hội và sinh thái của các công ty, trong một bối cảnh mang dấu ấn của sự nhân lên các vụ tai tiếng xã hội, vệ sinh y tế và sinh thái với sự liên lụy của các công ty đa quốc gia. Chúng tôi sẽ bàn đến hai chiều kích của chính sách ngoại giao xã hội của các công ty đa quốc gia. Trong chiều kích thứ nhất, các công ty đa quốc gia vừa được xem như là đối tượng và tác nhân của sự điều tiết trong lĩnh vực xã hội[3]. Trong chiều kích thứ hai, tính đại diện có tổ chức (hay vô tổ chức) của các công ty đa quốc gia trên phạm vi toàn thế giới sẽ được xem xét, dựa trên sự phân tích mối liên hệ giữa sự xé nhỏ của sự đại diện đó và tính chất không bền của những điều tiết hiện có. Tiếp tục đọc

So sánh cái không thể so sánh: một câu trả lời xã hội học cho khoa học luận của Augustin Cournot

Antoine-Augustin Cournot (1801-1877)

SO SÁNH CÁI KHÔNG THỂ SO SÁNH: MỘT CÂU TRẢ LỜI XÃ HỘI HỌC CHO KHOA HỌC LUẬN CỦA AUGUSTIN COURNOT[1]

Alain Desrosières

Augustin Cournot (1801-1877) thường được giới thiệu như một trong những người cha của mô hình hoá toán học trong kinh tế học. Ngày nay việc mô hình hoá này có thể là, hoặc những kiến thiết thuần tuý lí thuyết và mang tính giả thiết-suy luận, hoặc thường hơn là sự đối chiếu những giả thiết lí thuyết với những dữ liệu thống kê, bằng những công cụ của kinh trắc học. Tuy nhiên hình thức kết hợp này giữa lí thuyết và thường nghiệm là mới có đây. Kinh trắc học hiện đại chỉ được phát triển kể từ những năm 1930 (Morgan, 1930; Armatte, 1995). Sự nghiệp của Cournot gồm hai phần tách biệt, được biểu trưng bằng hai cuốn sách: cuốn sách năm 1838 đề cập đến “lí thuyết của cải”, cuốn sách năm 1843 bàn về “lí thuyết cơ may và xác suất”, và hai lí thuyết này không liên thông với nhau. Ta gặp lại sự phân đôi này ở những nhà kinh tế xuất sắc khác, như tác giả người Ireland, Francis Edgeworth (1845-1926) và người Anh, John Maynard Keynes (1883-1946). Tiếp tục đọc

Ba thần tượng của bộ lạc sử gia (1903)

BA THẦN TƯỢNG CỦA BỘ LẠC SỬ GIA (1903)

Tác giả: François Simiand*
Người dịch: Nguyễn Văn Khoa

Như mọi suy tư đã tạo ra các cuộc cách mạng về nhận thức khoa học, trường phái Annales* và cái dự án sáng tạo mà nó đề xuất đã không xuất hiện từ hư vô, chứng cớ là ​​văn bn chuẩn bị cho những đổi mới của Tạp chí Annales này, đến từ François Simiand (1873-1935)[1].

Tác giả là nhà xã hội học theo trường phái “duy xã hội (sociologisme)” của Émile Durkheim*. Một mặt, lối tiếp cận xã hội học này đã chuyển tâm điểm của đối tượng nghiên cứu lịch sử từ cá nhân sang tập thể một sự di dời quan trọng, bởi ngoài sự phá vỡ các thói quen đã bám rễ lâu đời, nó còn kéo theo nhiều thay đổi nữa, từ phương pháp đến lý thuyết. Mặt khác, bó buộc phải chú ý đến những công trình khoa học nhân văn và xã hội lân cận đã góp phần mở ra và nhân lên các công trình nghiên cứu đa khoa hay liên khoa. Trong sử học, hành động cá nhân, và sự kiện hay biến cố đơn lẻ, được đặt vào một bối cảnh lớn hơn, rộng hơn, sâu hơn của hiện thực xã hội và lịch sử. Ở Simiand, đổi mới này được thể hiện chủ yếu thông qua nhận thức về tác động quyết định của những yếu tố kinh tế. Tiếp tục đọc

Campuchia đứng giữa các biện pháp trừng phạt của châu Âu và các cơ hội của Trung Quốc

CAMPUCHIA ĐỨNG GIỮA CÁC BIỆN PHÁP TRỪNG PHẠT CỦA CHÂU ÂU VÀ CÁC CƠ HỘI CỦA TRUNG QUỐC

Jean-Raphaël Chaponnière

Nền kinh tế Campuchia được thúc đẩy bởi việc xuất khẩu hàng may mặc. (Nguồn: Asia Nikkei)

Xuất phát từ một mức thu nhập rất thấp, Campuchia, với 16 triệu dân, là nền kinh tế năng động nhất của châu Á kể từ mười năm qua. Sự tăng trưởng kinh tế của Campuchia, được phân bổ rất không đồng đều, đã tạo ra rất nhiều việc làm cho người làm công ăn lương. Campuchia đạt được điều đó nhờ ngành xuất khẩu hàng may mặc và xây dựng được Trung Quốc thúc đẩy. Tiếp tục đọc

Đối thoại toàn cầu về giai cấp

ĐỐI THOẠI TOÀN CẦU VỀ GIAI CẤP

Dự án Phân tích Giai cấp Jena (Đại học Jena, CHLB Đức)

Chuyển ngữ: Bùi Thế Cường (Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ)

VÌ SAO CHÚNG TA CẦN LÝ THUYẾT GIAI CẤP – DỰ ÁN PHÂN TÍCH GIAI CẤP JENA (PKJ) TÌM KIẾM ĐỒNG HÀNH

Chúng ta đang đối mặt với tình trạng bất bình đẳng và phản kháng xã hội ngày càng tăng trong khi kinh tế thế giới vẫn còn dễ rơi vào khủng hoảng. Điều này đúng cả với các trung tâm tư bản chủ nghĩa. Theo thống kê chính thức năm 2017, 19% dân cư Đức bị đe dọa nghèo và loại trừ xã hội; những nghiên cứu khác cũng chỉ ra tình trạng phân hóa xã hội ngày càng tăng. Trong khi đó, phần lớn thế giới đang dịch chuyển sang chính trị cánh hữu. Trong bối cảnh ấy, thuật ngữ “giai cấp”, vốn gần hoàn toàn biến mất khỏi tranh luận công cộng suốt mấy thập niên qua – ít nhất là ở Đức -, nay đang từ từ trở lại trong diễn ngôn chính trị và hàn lâm. Đại học Friedrich Schiler ở Jena (Đức) mới khởi động “Dự án Phân tích Giai cấp Jena” [Projekt Klassenanalyse Jena, PKJ]. Chúng tôi muốn tái khởi động những tranh luận trong quá khứ về giai cấp, đóng góp vào lý thuyết giai cấp đương đại, và cung cấp một diễn đàn thảo luận về chính trị học giai cấp [class politics] hiện nay. Ở đây, chúng tôi muốn khởi xướng một cuộc thảo luận với các học giả và các nhà hoạt động trên toàn thế giới. Tiếp tục đọc